آیا می توان به افراد مبتلا به بیش فعالی (ADHD) اعتماد کرد؟

حقیقت غم انگیز در مورد افراد مبتلا به کم توجهی و اختلال بیش فعالی (ADHD) این است که در برقراری ارتباط با دیگران، تشخیص واقعیت و غیر واقعیت دشوار خواهد بود. این امر نه تنها در مورد گفته های این افراد می باشد، بلکه در مورد آنچه دیگران در اطرافشان می شنوند نیز صدق می کند. بنا بر عملکردهای اجرایی و چالش های پردازشی در این افراد، فرد مبتلا به ADHD مستعد ابتلا به مشکلات پردازشی و ارتباطی می باشد. این امر باعث می شود صداقت آنها از طرف دیگران و حتی دیدگاه آنها نسبت به خودشان، مورد بحث قرار گیرد.

بنابراین چنین ارتباط های اشتباه و سوء تفاهم هایی در بین افراد مبتلا به ADHD کاملا ناعادلانه بوده و برچسب دروغگویی، غیرقابل اعتماد بودن و دیگر موارد ناپسند به این افراد زده می شود. برای کسانی که به ADHD مبتلا هستند، متاسفانه مسائل مربوط به پردازش های مختلف ممکن است علت اصلی مشکلات ارتباطی این افراد باشد.

به عنوان مثال وقتی فرد مبتلا به ADHD از محدوده توجه خارج می شود، ارتباطات مفید نیز کاهش می یابد. حتی پس از اینکه مجددا توجه به سمت آنها جلب می شود، همچنان اثرات کمبود توجه اولیه به قوت خود باقی خواهد بود. این امر ناخوشایند نه تنها در نتیجه سعی برای به خاطر آوردن اطلاعات فراموش شده یا رد و بدل شده، بلکه به خاطر رویارویی با ناامیدی و اضطراب بروز می کند. مسائل پیچیده زمانی رخ می دهند که فرد مبتلا به ADHD نمی داند مشکلات ارتباطی خود را دقیقا به کجا نسبت دهد. آیا سوءتفاهم های ارتباطی در درجه اول قرار می گیرند؟ دیدن عکس العمل های منفی دیگران عامل آن است؟ آیا احساسات فرد باعث بروز ناامنی های ارتباطی شده است؟ متاسفانه یافتن پاسخ برای این مسئله کار ساده ای نیست.

به علاوه افراد مبتلا به ADHD ممکن است تصور کنند آنچه بیان می کنند، درست است؛ در حالیکه واقعا اینطور نیست. آنها حتی ممکن است آنچه را در ابتدا بیان کرده اند، به خاطر نیاورند و سعی کنند آنچه را پس از واقعیت بیان کردند، حدس بزنند. به علاوه گاهی این فرد می داند آنچه را بیان می کند واقعیت نیست، اما به خاطر شرمندگی از برملا شدن دروغ سعی می کنند خود را از این موقعیت برهانند. در این مواقع این افراد سعی می کنند از خود یا حتی دیگران محافظت کنند، حتی اگر مسائل پیچیده تر شوند. به طور خلاصه کسانی که به ADHD مبتلا هستند ممکن است زمان سختی برای بیان خود و درک شدن داشته باشند.

بنابراین اگر شما به ADHD مبتلا نیستید، برقراری با فرد مبتلا به این اختلال برای شما خسته کننده و گیج کننده خواهد بود. بنابراین متاسفانه کسانی که به ADHD مبتلا هستند، مجبور به غلبه بر سیگنال های ضعیف از ادراکات و پردازش های مبهم می باشند. افرادی که مبتلا به این اختلال نیستند اما در زندگی با فرد مبتلا در ازتباط می باشند، درگیر ابهاماتی در درک هدف و ارتباطات گیج کننده خواهند شد. به طور خلاصه برقراری ارتباط نه تنها برای فرد مبتلا به ADHD دشوار است، بلکه برقراری ارتباط با این افراد برای دیگران نیز دشوار خواهد بود.

همه ما می دانیم که این مشکلات نه تنها از لحاظ آموزشی بر روی این کودکان تاثیر می گذارد، بلکه افرادی که سعی در کمک کردن به این کودکان دارند را نیز تحت تاثیر قرار خواهد داد. به عنوان مثال این کودکان معمولا انجام تکالیف خود را فراموش می کنند و بهانه های خنده دار و عجیبی برای آن می آورند.

در مورد مسئله ازدواج افراد مبتلا به ADHD نیز مشکل ارتباط مطرح می شود. بزرگسالی را در نظر بگیرید که مبتلا به این اختلال است و از گوش دادن خسته می شود. همسران مبتلا به ADHD چگونه پردازش اطلاعات را انجام می دهند؟ در این مواقع ممکن است توفقاتی بین این زوج ها انجام شود.

در محل کار نیز فرد مبتلا به ADHD از لحاظ ارتباطی دچار مشکلاتی خواهد شد. آیا این فرد می تواند با رئیس خود در مورد کامل کردن یک پروژه صحبت کند، در حالیکه هنوز حتی آن را شروع نکرده است؟

همانطور که تاکنون بیان شد، افراد مبتلا به ADHD به گونه های مختلف دچار مشکلات ارتباطی هستند. در ادامه استراتژی هایی برای مقابله با این مشکلات و راهکارهای کنترلی بیان می شوند.

اگر شما به ADHD مبتلا هستید، می توانید با انجام کارهای زیر به خود کمک کنید:

• سعی کنید با ادامه کمبودها به خود ضربه نزنید. این کار باعث پیچیده تر شدن مشکل و بروز احساس شرمندگی در شما می شود.
• به خود صفت هایی مانند دروغگو یا وابسته نسبت ندهید. به یاد داشته باشید که ADHD گرچه در درجه اول یک مشکل عصبی محسوب می شود، اگر این صفات را به خود نسبت دهید، می تواند به یک مسئله روحی و روانی نیز تبدیل شود.
• اشتیاق خود را برای انجام بهترین ها نشان دهید.
• در صورت لزوم مواقعی را که در آن احتمال منزوی شدن شما یا درک نشدنتان توسط دیگران وجود دارد، به دیگران اطلاع دهید.
• در فرصت های مناسب در مور تفاوت افراد مبتلا به ADHD با دیگران صحبت کنید و دوستان خود را آموزش دهید.
• برای آموزش دیگران در این زمینه اطلاعات مربوط به CHADD و ابزار کمک آموزشی مربوط به ADHD را به دیگران معرفی کنید.
• تمایل خود را به برقراری ارتباط با دیگران و عدم درک شدن اجتناب ناپذیر توسط دیگران را بیان کنید.
• اگر احساس می کنید تمایل به دروغ گفتن دارید، در مورد احساس پس از دروغگویی با خود فکر کنید. این امر باعث می شود این غریزه را دور بزنید.

اگر شما به ADHD مبتلا نیستید اما با فرد مبتلا به این اختلال در اترباط هستید، با اقدامات زیر می توانید به وی کمک کنید:

• صبور باشید و خونسردی خود را حفظ کنید تا بتوانید ناامیدی و واکنش های احساسی خود را در مقابل فرد مبتلا به ADHD کنار بگذارید.
• از تنبیه اجتناب کنید، زیرا تنبیه فقط حالت دفعای فرد و دروغگویی را تشدید خواهد کرد.
• به صورت درونی و ظاهری نسبت به واقعیت ها و لغزش های شناختی منحصر به فرد افراد مبتلا به اختلالات شناختی و ADHD آگاه باشید و با آنها همدردی کنید.
• به یاد داشته باشید که فرد مبتلا به ADHD در مورد سردرگمی و عقب نشینی خود احساس خوبی ندارد.
• فرد مبتلا به ADHD را تشویق کنید که نسبت به اشتباهات خود واقع بین باشد.
• نوشتن توافق ها را تشویق کنید، اما اطمینان حاصل کنید که هر دو طرف توافق در تصمیم گیری برای این توافق مشارکت دارند.
• توانایی های نادیده گرفته شده فرد مبتلا به ADHD را به خود یادآوری کنید.
• صادق باشید و میزان تحسین این صلاحیت ها را بیان کنید.
• به یاد داشته باشید حتی افرادی که به ADHD مبتلا نیستند هم ممکن است در برقراری ارتباط با دیگران دچار مشکل شوند.
• سعی کنید یادگیری روش های موثر و خلاقانه برای برقراری ارتباط را ادامه دهید.
• به یاد داشته باشید که هیچکس به انتخاب خود به ADHD و مشکلات ناشی از آن مبتلا نشده است، اما صبور بودن و درک فرد مقابل یک مسیر طولانی است که نیاز به کمک کردن به این افراد دارد.

نگارنده: سمیه محمدی

گروه پزشکان جایروس