بهترین راه برای درمان دمانس چیست؟

تشخیص دمانس(زوال عقل)

تشخیص دمانس و تعیین نوع آن می تواند چالش برانگیز باشد. برای تشخیص دمانس لازم است که حداقل دو عملکرد ذهنی اصلی دچار آسیب شده باشد و موجب اختلال در فعالیت های روزانه ی فرد شود. این عملکردها شامل حافظه، مهارت های زبان، توانایی تمرکز و توجه، توانایی حل مسئله، و ادراک بینایی هستند.

پزشکتان تاریخچه ی پزشکی و علائم شما را بررسی خواهد کرد و معاینه ی فیزیکی نیز انجام خواهد داد. همچنین از کسی که به شما نزدیک است در مورد علائمتان می پرسد.

برای تشخیص دمانس فقط یک تست خاص وجود ندارد، بنابراین پزشکان تعدادی تست انجام می دهند تا بتوانند مشکل را دقیقا مشخص کنند.

آزمون های شناختی و عصب_روانشناختی

پزشک ها عملکردهای فکری (شناختی) شما را ارزیابی می کنند. این کار را با استفاده از تعدادی از آزمون ها که مهارت های فکری از قبیل حافظه، جهت یابی، استدلال و قضاوت، مهارت های زبان و توجه را اندازه گیری می کنند، انجام می دهند.

ارزیابی عصبی(مغز و اعصاب)

پزشکان حافظه، زبان، ادراک بینایی، توجه، حل مسئله، حرکت، حواس پنجگانه، تعادل، رفلکس ها و نواحی دیگر را ارزیابی می کنند.

اسکن های مغز

• سی تی اسکن یا ام آر آی (CT یا MRI). این اسکن ها می توانند شواهدی از سکته ی مغزی یا تومور یا هیدروسفالی(ازدیاد غیر عادی مایع در مغز) را بررسی کنند.
• اسکن پت (PET). این اسکن می تواند الگوهای فعالیت مغز را نشان دهد و اگر پروتئین آمیلوئید (یکی از مشخصه های بیماری آلزایمر) نیز در مغز وجود داشته باشد، این اسکن نشان خواهد داد.

آزمون های آزمایشگاهی

آزمایش های خون ساده مشکلات فیزیکی از قبیل کمبود ویتامین B-12 یا کم کاری غده ی تیروئید را که می توانند بر عملکرد مغز تاثیر بگذارند تشخیص می دهند.

ارزیابی روانپزشکی

در صورتی که افسردگی یا دیگر شرایط سلامت روان وجود داشته باشند که علائم دمانس را بدتر کنند یک متخصص سلامت روان می تواند تشخیص دهد.

درمان دمانس

اکثر انواع دمانس قابل درمان نیستند، اما روش هایی وجود دارند که با استفاده از آن ها می توان علائم را مدیریت کرد.

داروها

استفاده از داروهای زیر می توانند به طور موقت باعث بهبودی علائم دمانس شوند:

• مهارت کننده های کولین استراز. این داروها_ شامل دونپزیل(آریسپت)، ریواستیگمین (اکسلون) و گالانتامین (رازادین)_ توسط افزایش سطوح یک پیام رسان شیمیایی که در حافظه و قضاوت درگیر هستند کار می کنند.

گرچه این داروها در درجه ی اول برای درمان آلزایمر مورد استفاده قرار می گیرند، اما ممکن است برای انواع دیگر دمانس، شامل دمانس عروقی، دمانس بیماری پارکینسون و دمانس لوی بادی نیز تجویز شوند.

عوارض جانبی این دارو می تواند شامل حالت تهوع، اسهال و استفراغ باشد.

• ممانتین. ممانتین از طریق تنظیم فعالیت گلوتامات، که یکی دیگر از پیام رسان های شیمیایی درگیر در فعالیت های مغزی، از قبیل یادگیری و حافظه است، کار می کند. در برخی موارد، ممانتین همراه با مهار کننده های کولین استراز تجویز می شود.

یکی از عوارض جانبی رایج ممانتین، سرگیجه است.

• سایر داروها. ممکن است پزشک شما داروهایی را برای درمان شرایط یا علائم دیگر، از قبیل افسردگی، اختلالات خواب یا آشفتگی تجویز کند.

درمان ها

برخی از علائم و مشکلات رفتاری دمانس ممکن است، با استفاده از روش های غیر دارویی درمان شوند. این روش ها عبارتند از:

• کار درمانی. یک کار درمانگر می تواند به شما نشان دهد که چطور خانه ی خود را امن تر کنید و رفتارهای مقابله ای را یاد بگیرید. هدف از این کار جلوگیری از حوادثی از قبیل افتادن؛ مدیریت رفتار؛ و آماده شدن برای پیشرفت دمانس است.
• تغییر محیط. کاهش سرو صدا و درهم وبرهمی می تواند تمرکز و عملکرد یک فرد مبتلا به دمانس را راحت تر سازد. ممکن است لازم باشد وسایلی که امنیت را به خطر می اندازند، مثل چاقو و کلیدهای ماشین را مخفی کنید. در صورتی که فرد مبتلا به دمانس سرگردان شود سیستم های نظارتی می توانند هشدار دهند.

داروهای جایگزین

چندین مکمل غذایی، داروهای گیاهی و درمان های دیگر برای افراد مبتلا به دمانس بررسی شده اند که ممکن است مفید باشند.

در مصرف مکمل های غذایی، ویتامین ها یا داروهای گیاهی احتیاط کنید، به خصوص اگر داروهای دیگری نیز مصرف می کنید. این داروها تنظیم شده نیستند، و ادعاهای مبنی بر مفید بودنشان، همیشه بر اساس تحقیقات علمی نیست.

برخی داروهای جایگزین برای بیماری آلزایمر و انواع دیگر دمانس عبارتند از:

• ویتامین E. شواهدی مبنی بر مصرف ویتامین E برای تسکین آلزایمر وجود دارد. اما پزشکان نسبت به مصرف دوزهای بالای ویتامین E هشدار می دهند زیرا ممکن است خطر مرگ و میر را به همراه داشته باشد، خصوصا در افرادی که بیماری قلبی دارند.
• اسیدهای چرب امگا 3. شواهدی وجود دارد مبنی بر اینکه خوردن 3 وعده ماهی در هفته ممکن است خطر ابتلا به دمانس را کاهش دهد.

هرچند، در مطالعات بالینی، اسیدهای چرب امگا 3 در آلزایمر خفیف تا متوسط به طور قابل توجهی موجب کاهش زوال شناختی نشدند. تحقیقات بیشتری دراین زمینه لازم است.

سایر درمان ها

• موسیقی درمانی، که شامل گوش دادن به موسیقی آرامش بخش است.

• درمان با حیوان خانگی، که شامل استفاده از یک حیوان، ازقبیل سگ، برای بهبود خلق و خو و رفتارها در افراد مبتلا به دمانس اشت.
• آروماتراپی، که شامل استفاده از روغن های گیاهی معطر است.
• ماساژ درمانی
• هنر درمانی، که شامل خلق یک اثر هنری، و تمرکز بر روند کار می شود به جای نتیجه.

ندا مهفر_کارشناس ارشد روانشناسی بالینی/ گروه درمانگر و درمانگر ACT

جهت دریافت نوبت ویزیت برای خانم مهفر اینجا کلیک کنید و با نزدیک ترین مرکز به محل زندگی خود تماس بگیرید.