وسواس چیست و روش های درمان آن کدامند؟

وسواس

افراد مبتلا به اختلال وسواس فکری-عملی، دارای وسواس فکری-عملی یا هر دو هستند. وسواس های فکری، رفتار، تصاویر ذهنی و یا تکانه هایی هستند که ناراحت کننده می باشند اما نگه داشته می شوند. وسواس های عملی، اعمالی هستند که افراد احساس می کنند باید برای دور ماندن از احساس نگرانی و یا جلوگیری از وقوع چیزی نامطلوب، آم را انجام دهند. اکثر افراد مبتلا به وسواس از وسواس های فکری و عملی رنج می برند.

وسواس های فکری شایع شامل موارد زیر می باشند:

• ترس از بیمار شدن مانند ایدز یا سرطان
• ترس از تماس با مواد سمی مانند حشره کش ها
• ترس از اسیب رساندن یا کشتن کسی، اغلب یک معشوقه یا کسانی که به انها خیلی علاقه دارند
• ترس از فراموش کردن انجام کاری، مانند خاموش کردن بخاری یا قفل کردن در
• ترس از انجام امری غیر اخلاقی و آشفته کننده مانند با صدای بلند حرف های رکیک زدن
• وسواس های عملی که معمولا اداب نامیده می شوند. شایعترین وسواس های عملی موارد زیر هستند:
• شستن یا تمییز کردن زیاد، مانند دست شستن یک شخص چندین بار در روز
• وارسی کردن، مانند نگاه کردنبه اجاق گاز بطور مکرر برای اطمینان از خاموش بودن ان
• تکرار اعمال، مانند روشن و خاموش کردن لامپ
• اندوختن یا ذخیره کردن چیزها مانند نگه داشتن روزنامه های کهنه یا خرده کاغذها
• گذاشتن اشیا در یک نظم معین، مانند اطمینان یافتن از اینکه هر چیزی در اتاق متقارن باشد

اکثر افراد مبتلا به وسواس به این مسئله اگاه هستند که ترس آنان کاملا واقعی نمی باشد. همچنین آنها احساس می کنند که وسواس های عملی آنان پوچ و بی معنی هستندو با وجود این، آنها خودشان را در متوقف ساختن این اعمال ناتوان می یابند.

وسواس می تواند باعث مشکلات جدی شود. افراد مبتلا به وساس اغلب ساعت ها در روز را با انجام آداب و اعمال می گذرانند. این مسئله کار کردن یا مراقبت یا سرپرستی خانواده را با مشکل مواجهه می کند. بسیاری از افراد مبتلا نیز از مکان ها یا موقعیت هایی اجتناب می کنند که موجب اضطراب و نگرانی آنها می شود. اغلب آنها افراد خانواده را مجبور می کنند تا به آنها در انجام آدابشان کمک کنند.

علل وسواس ها

علت وسواس ها کاملا شناخته شده نیست منتها ژن ها نقش اساسی را در این اختلال ایفا می کنند. اعضای خانواده افراد دچار وسواس، اغلب دارای اختلال وسواس یا اختلالات اضطرابی هستند. علاوه بر نقش ژن ها می توان به نقش نقش یادگیری و همچنین تنش های خانواده در ایجاد وسواس اشاره کرد.

اختلال وسواس چگونه ایجاد می شود؟

بررسی ها نشان می دهد که 90 درصد افراد جامعه دارای افکاری مشابه با افکاری هستند که افراد دچار وسواس تجربه می کنند. با وجود این، به نظر می رسد که افراد مبتلا به وسواس به نسبت سایر افارد بیشتر از این افکار ناراحت می شوند. اغلب افکاری که افراد مبتلا به وسواس را نگران می کند برخلاف ارزش ها و باورهای انهاست برای مثال یک فرد بسیار مذهبی از مرتکب شدن به کفر هراس دارد و یا یک مادر عاشق می ترسد که به بچه اش آسیب برساند.

به دلیل اینکه افراد دچار وسواس به وسیله این افکار ناراحت می شوند تلاش می کنند تا از ان افکار اجتناب کنند. اغلب انها تلاش می کنند تا خود را مجبور به فکر نکردن به ان افکار کنند. مشکل ان است که هرچه بیشتر سعی کنند به چیزی فکر نکنند بیشتر به ان فکر می کنند. زمانی که افراد در می یابند نمی توانند از افکار ناراحت کننده دوری کنند اغلب برای احساس نگرانی کمتر، به شیوه های دیگری روی می اورند. ممکن است شروع به انجام اعمالی مانند شستن زیاد و یا گفتن یک دعای غیرملفوظ کنند. این کار معمولا نگرانی انها را کمتر می کند. مشکل ان است که آن آرامش تنها موقتی است. خیلی زود باید ان عمل را در اکثر مواقع انجام دهد تا به احساس بهتری برسند. به همین ترتیب این عمل به یک اجبار تبدیل خواهد شد.

درمان

درمان با روش شناختی رفتاری این کمک را به افراد دچار وسواس می کند که یاد بگیرند می توانند بدون وسواس های عملی، اضطراب خود را کنترل کنند. در این درمان استراتژی های مقابله ای مانند تمرینات تن ارامی و شیوه های تفکری که کمک می کنند کمتر احساس نگرانی کنیم یاد داده می ود. همچنین بیماران یاد می گیرند که چگونه بتوانند بدون توسل به راه حل های اجتنابی ب ا این ترس ها مقابله کنند. درمانگر وظیفه دارد راه حل های مربوط به وسواس های مختلف را به روش تدریجی با مراجع پیش ببرد تا جایی که اطمینان یابند می توانند ترس های خود را بدون توسل به وسواس های عملی کنترل کنند.