لالی انتخابی چیست؟

فایل صوتی این مقاله به همراه توضیحات تکمیلی:

لالی انتخابی یک اختلال اضطرابی در فردی است که توانایی صحبت کردن به صورت طبیعی دارد، اما در شرایط خاص یا در برخورد با افراد خاصی صحبت نمی کند. لالی انتخابی معمولا همراه با کمرویی یا اضطراب اجتماعی می آید. افراد مبتلا به لالی انتخابی حتی زمانی که سکوتشان عواقبی از قبیل شرم، محرومیت اجتماعی یا حتی تنبیه دارد باز هم به سکوت خود ادامه می دهند.

کودکان و بزرگسالان مبتلا به لالی انتخابی کاملا قادر به صحبت کردن و درک زبان هستند اما در موقعیت های خاصی نمی توانند صحبت کنند. این رفتار ممکن است توسط دیگران به عنوان خجالت و کمرویی برداشت شود. یک کودک مبتلا به لالی انتخابی ممکن است در مدرسه برای سال ها سکوت کند اما در خانه کاملا آزادانه و حتی بیش از حد صحبت کند. بین افراد مبتلا به این اختلال تنوع وجود دارد: بعضی افراد به طور کامل در فعالیت های اجتماعی شرکت می کنند اما صحبت نمی کنند، برخی دیگر فقط با همسالان خود صحبت می کنند و با بزرگسالان صحبت نمی کنند، برخی فقط زمانی که بزرگترها سوال های کوتاه پاسخ از آن ها می پرسند صحبت می کنند و نه با همسالان خود، بعضی دیگر هم با هیچ کس صحبت نمی کنند و فقط در تعدادی از فعالیت هایی که به آن ها ارائه شده باشد شرکت می کنند. نوع پیشرفته ی این اختلال زمانی تشخیص گذاری می شود که فرد به مدت طولانی در هیچ موقعیتی و با هیچ کس، حتی اعضای نزدیک خانواده نیز صحبت نمی کند.

لالی انتخابی به وسیله ی موارد زیر شناسایی می شود:

• شکست مداوم برای صحبت کردن در موقعیت های اجتماعی خاص (موقعیت هایی که لازم است صحبت کند مثل: مدرسه) با وجود صحبت کردن در موقعیت های دیگر.
• تداخل با پیشرفت تحصیلی یا شغلی یا ارتباطات اجتماعی
• طول مدت اختلال حداقل 1 ماه است (به ماه اول مدرسه محدود نمی شود.)
• شکست در صحبت کردن ناشی از فقدان دانش، یا راحتی با زبان گفتاری مورد نیاز در موقعیت اجتماعی خاص نیست.
• این اختلال به وسیله ی یک اختلال ارتباطی، بهتر قابل توصیف نیست و در طول دوره ی اختلال طیف اوتیسم، اسکیزوفرنی یا دیگر اختلالات سایکوتیک وجود ندارد.

لالی انتخابی به شدت با دیگر اختلالات اضطرابی، خصوصا اختلال اضطراب اجتماعی مرتبط است. در حقیقت، اکثر کودکان با تشخیص لالی انتخابی، اختلال اضطراب اجتماعی نیز دارند. برخی محققان تصور می کنند که لالی انتخابی می تواند در کودکانی با اختلال اضطراب اجتماعی نوعی راهبرد اجتنابی برای کاهش پریشانی آن ها در موقعیت های اجتماعی باشد.

لالی انتخابی به ویژه در کودکان خردسال، می تواند گاهی اوقات با اختلال طیف اوتیسم اشتباه گرفته شود، مخصوصا زمانی که کودک اقداماتی خارج از محدوده ی تشخیصی خود انجام می دهد، که این اتفاق می تواند منجر به درمان نادرست شود. اگرچه افراد اوتیستیک ممکن است به صورت انتخابی سکوت کنند، اما آن ها اغلب رفتارهای دیگری نیز، از قبیل: دست زدن، رفتارهای تکراری، انزوای اجتماعی حتی در میان اعضای خانواده ی خود نشان می دهند که آن ها را از یک کودک مبتلا به لالی انتخابی جدا می کند. برخی افراد اوتیستیک ممکن است در موقعیت های اجتماعی که به طور کامل با آن آشنایی ندارند به صورت انتخابی سکوت کنند. اگر لالی کاملا ناشی از اختلال طیف اوتیسم است، بر اساس آخرین موردی که در بالا در توصیف لالی انتخابی ذکر شد نمی توانیم آن را لالی انتخابی بنامیم.

علائم دیگر

علاوه بر فقدان گفتار، رفتارها و مشخصه های رایج دیگری نیز توسط افراد مبتلا به لالی انتخابی نشان داده می شود، که شامل موارد زیر هستند:

• کمرویی، اضطراب اجتماعی، ترس از خجالت اجتماعی، و انزوای اجتماعی
• مشکل در حفظ ارتباط چشمی
• بیان پوچ و بی میلی به لبخند
• مشکل در بیان احساسات، حتی با اعضای خانواده
• گرایش به نگرانی بیشتر، نسبت به اکثر افراد همسن خود
• حساسیت به سر و صدا و شلوغی

جنبه های مثبت وجود لالی انتخابی در افراد:

• هوش، ادراک، و ذکاوت بیش از حد متوسط
• خلاقیت و عشق به هنر یا موسیقی
• همدلی و حساسیت نسبت به افکار و احساسات دیگران
• داشتن یک حس قوی برای تشخیص درست و غلط

محقق و مترجم: فاطمه(ندا) مهفر_ کارشناس ارشد روانشناسی بالینی