فیبروم رحم چیست؟

فیبروم رحم

فیبروئیدها به طور غیرطبیعی در داخل یا بر روی دهانه رحم خانم ها به طور غیر طبیعی رشد می کنند. گاهی این تومورها خیلی بزرگ شده و باعث درد شدید و قاعدگی های سنگین می شوند. در برخی موارد دیگر این بیماری هیچ نشانه ای به همراه ندارد. این تومورها معمولا غیرسرطانی و خوشخیم هستند. علت بروز فیبروم ناشناخته است.

براساس گزارش موسسه ملی بهداشت (NIH) حدود 70 تا 80 درصد خانم ها تا سن 50 سالگی به این عارضه دچار می شوند، اما اکثر آنها هیچ نشانه ای از بیماری در خود مشاهده نمی کنند.

انواع فیبروم

انواع مختلف فیبروم در بخش های مختلف رحم و یا داخل آن بروز می کنند.

فیبروم داخلی

رایج ترین نوع فیبروم نوع داخلی آن است. این نوع در داخل دیواره عضلانی رحم ظاهر می شود و ممکن است بزرگتر شده و باعث کشش رحم شود.

فیبروم های سروزی (Subserosal)

فیبروم های سروزی در خارج از رحم بروز می کنند، در محلی که سروز نامیده می شود. این فیروم ها ممکن است آنقدر بزرگ شوند که باعث می شوند رحم از یک طرف بزرگ تر به نظر برسد.

فیبروم های پایه دار (Pedunculated)

زمانی که فیبروم سروز دارای یک ساقه می شود (پایه ای بلند و باریک که تومور را پشتیبانی می کند)، به فیبروم پایه دار تبدیل می شود.

فیبروم های ساب موکوزال (Submucosal)

این نوع فیبروم در لایه عضلانی میانی (میومتر) در رحم رشد می کنند. تومورهای ساب موکوزال به اندازه دیگر انواع فیبروم شایع نیستند، اما زمانی که بروز کنند ممکن است باعث بروز قاعدگی های سنگین شوند.

چه عواملی باعث بروز این عارضه می شوند؟

علت بروز فیبروم ها ناشناخته است، اما عوامل زیادی بر روی بروز آنها تاثیر می گذارند که در ادامه به آنها می پردازیم.

هورمون ها

استروژن و پروژسترون هورمون هایی هستند که توسط تخمدان ها تولید می شوند. این هورمون ها باعث می شوند در هر چرخه قاعدگی پوشش داخلی رحم بازسازی شود و ممکن است رشد فیبروم ها را تحریک کنند.

سابقه خانوادگی

فیبروم ها ممکن است ارثی باشند. اگر مادر، خواهر یا مادربزرگ شما سابقه ابتلا به فیبروم را داشته باشند، شما نیز در معرض ابتلا به آن هستید.

بارداری

بارداری میزان تولید استروژن و پروژسترون را در دن افزایش می دهد. به همین دلیل در دوران بارداری فیبروم ها به سرعت می توانند رشد کنند.

چه کسانی در معرض ابتلا به این بیماری هستند؟

خانم هایی که یک یا چند مورد از عوامل تشدید کننده زیر را دارا هستند، بیش از دیگران در معرض ابتلا به فیبروم هستند:

• بارداری
• سابقه خانوادگی ابتلا به فیبروم
• سن بیشتر از 30 سال
• نژاد افریقایی – امریکایی
• بالا بودن وزن بدن

نشانه های فیبروم چیست؟

نشانه های فیبروم معمولا به محل و اندازه ومورها و تعداد آنها بستگی دارد. اگر تومور شما خیلی کوچک باشد، یا اگر وارد ورحله یائسگی شده اید، هیچ نشانه ای نخواهید داشت. فیبروم ها در زمان یائسگی شروع به کوچک شدن می کنند.

علائم این عارضه عبارتند از:

• خونریزی شدید بین قاعدگی ها یا در زمان آن که با لخته خون نیز همراه است.
• درد لگن یا کمر
• افزایش گرفتگی های قاعدگی
• افزایش میزان ادرار
• درد در زمان برقراری رابطه جنسی
• قاعدگی که بیشتر از حد معمول طول می کشد
• فشار یا حس پر بودن در قسمت پایین شکم
• التهاب یا بزرگ شدن شکم

فیبرومها چطور درمان می شوند؟

پزشک براساس سن و سال فرد، اندازه فیبروم ها و سلامت جسمی فرد یک راه درمانی انتخاب خواهد کرد. ترکیبی از چند روش درمانی ممکن است مورد استفاده قرار گیرد.

داروهایی که تنظیم کننده سطح هورمون ها هستند، ممکن است بتوانند فیبروم ها را کوچک کنند. آزادسازی هورمون آگونیست گنادوتروپین (GnRH)، مانند لوپرولید (Lupron)، باعث کاهش سطح استروژن و پروژسترون می شود. این امر در نهایت قاعدگی را متوقف کرده و فیبروم ها را کوچک می کند.

دیگر گزینه هایی که به کنترل خونریزی و درد کمک می کنند، اما در کوچک شدن یا رفع فیبرومها تاثیری ندارند، عبارتند از:

• دستگاه درون رحمی (IUD) که هورمون progestin آزاد می کند.
• داروهای ضد درد و ضدالتهاب بدون نسخه ، مانند ایبوپروفن
• قرص های ضدبارداری

جراحی

جراحی برای برداشتن تومورهای بزرگ و متعدد استفاده می شود. در میومکتومی شکم یک برش بزرگ در شکم ایجاد می شود تا به رحم دسترسی پیدا کرده و فیبروم ها حذف شوند. جراحی از طریق لاپاروسکوپی نیز انجام می شود، در این روش با استفاده از برش های کوچک ابزار جراحی و یک دوربین کوچک وارد بدن می شوند.

اگر شرایط بدتر شود یا دیگر روش های درمانی موثر نباشند، احتمالا پزشک هیسترکتومی (برداشتن رحم) را انجام دهد. در این روش خانم توانایی بچه دار شدن را از دست می دهد.

روش های غیرتهاجمی

در روش های جدیدتر جراحی با تهاجم کمتری همراه است، جراحی با استفاده از امواج انجام می شود. در این روش بیمار در داخل دستگاه MRI دراز کشیده، این دستگاه خاصی است که به پزشک اجازه می دهد داخل رحم را مشاهده کند. امواج صوتی با فرکانس و انرژی بالا به سمت فیبروم ها هدایت شده و آنها را از بین می برند.

در روش myolysis نیز فیبروم ها با استفاده از جریان الکتریکی یا لیز کوچک می شوند. در روش cryomyolysis فیبروم ها فریز می شوند.

درمان و تشخیص فیبروم ها به اندازه و مکان شکل گیری آنها بستگی دارد. اگر فیبروم کوچک باشد یا هیچ نشانه ای نداشته باشد، نیاز به درمان نخواهد داشت. اگر باردار هستید و دچار این بیماری شده اید، پزشک با دقت شرایط را با دقت تحت کنترل قرار خواهد داد. در اکثر موارد فیبروم ها در دوران بارداری باعث بروز هیچ مشکلی نمی شوند. اگر قصد باردار شدن دارید و مبتلا به این عارضه هستید، با پزشک خود مشورت کنید.

نگارنده و محقق: سمیه محمدی