تاثیر روزه گرفتن بر مغز

روزه گرفتن

آیا صبحانه می خورید؟ همیشه صبحانه به عنوان یک وعده غذایی مهم در نظر گرفته می شود. متخصصین تغذیه همیشه به خوردن وعده های غذایی و نادیده نگرفتن آنها توصیه می کنند. با این حال در برخی موارد عکس این مسئله نیز صادق است. منظور ما زمانی است که فرد به دلخواه خود و به منظور روزه گرفتن وعده های غذایی را نادیده می گیرد.

روزه گرفتن سالهاست به عنوان روشی برای تقویت روح و جسم در نظر گرفته می شود. در زمان بقراط روزه گرفتن برای درمان بسیاری از بیماری ها تجویز می شد و مذهب های مختلف از آن برای تجربه های معنوی در انسان استفاده می کردند. آیا واقعا این وسئله واقعیت دارد؟ آیا با نادیده گرفتن وعده غذایی دچار سرگیجه و عدم تمرکز نمی شوید؟ در ادامه به طور دقیق تر به اثرات روحی روزه گیری می پردازیم.

اثرات روحی روزه گرفتن چیست؟ پزشک ها دریافته اند که روزه گرفتن باعث بهبود خلق و خو، وضوح ذهنی، هوشیاری و گاهی شادی و سرخوشی می شود.

روزه گرفتن به معانی مختلفی دلالت می کند، اما از لحاظ علمی روزه گرفتن به سه نوع است:

• روزه متناوب: در این نوع روزه در یک دوره زمانی فرد به طور روز درمیان از خوردن غذا اجتناب می کند.
• روزه درمانی: در این روزه گرفتن فرد به مدت یک دوره دو یا چند روز از خوردن غذا اجتناب می کند و تنها 200 تا 500 کالری در روز غذا می خورد که معمولا میوه یا کربوهیدرات هایی هستند که به راحتی هضم می شوند، مانند برنج.
• محدود کردن کالری: در این روش فرد کالری مصرفی خود را در یک دوره زمانی به اندازه 30 تا 40 درصد کاهش می دهد.

تاثیرات کوتاه مدت: خلق و خو و میگرن

کنترل خلق و خو

روزه گرفتن

غذا نخوردن باعث نگرانی می شود، اما گاهی این مسئله اجتناب ناپذیر است. تاثیرات مثبت روزه داری بر خلق و خو یک مکانیزم تطبیقی تکاملی محسوب می شود. به عبارت دیگر زمانی که غذا در بدن کم می شود، بدن یک مواد شیمیایی آزاد می کند تا از مغز در مقابل تاثیرات منفی محافظت کند. این مواد شیمیایی باعث بهبود خلق و خو می شوند، اما همانطور که می دانید نادیده گرفتن وعده های غذایی و تایر این ماده شیمیایی تنها تا جند روز موثر خواهد بود.

در هفته اول روزه داری بدن مقدار زیادی از هورمون ها و مواد شیمیایی را آزاد می کند، از جمله کاتکول امین ها، از جمله اپینفرین (آدرنالین)، نوراپی نفرین و دوپامین و همچنین گلوکو کورتیکوئید، هورمون های استروئیدی که در تنظیم پاسخ های ایمنی و سوخت گلوکز نقش دارند. تمام این مواد شیمیایی در زمان ترس و موقعیت های بحرانی نیز آزاد می شوند. پس از مدتی بدن از طریق ارتقاء احساس خوب و مواد شیمیایی محافظ به این فرایند پاسخ می دهد.

در تحقیقی که در سال 2009 انجام شد، مشخص شد که روزه گرفتن علائم افسردگی و اضطراب را در 80 درصد مبتلایان به دردهای مزمن بهبود می بخشد. مکانیسم مربوط به این مسئله مشخص نیست، اما احتمالا مربوط به آزاد شدن اندورفین در 48 ساعت اول روزه داری است. اندورفین شبیه به داروهای مخدر، باعث ایجاد احساس خوب در زمان بروز یک رویداد استرس زا می شود.

میگرن

بررسی های دیگر نشان داده اند که روزه گرفتن سطح سروتونین موجود در مغز را افزایش می دهد. این یافته نشان می دهد که روزه درمانی می تواند به طور قابل توجهی سردردهای میگرنی را کاهش دهد.

درمان غیردارویی میگرن با بیوفیدبک

روزه گرفتن در سنین بالا

در سالمندان کاهش عملکرد ذهنی و افزایش خطر ابتلا به بیماری های عصبی، مانند آلزایمر و پارکینسون بسیار نگران کننده است. بررسی های اخیر نشان داده اند که روزه داری در سنین بالا باید تحت نظارت و با مشورت پزشک باشد.

با بررسی های انجام شده در مورد روزه گرفتن محققان دریافتند کاهش میزان غذا و کالری و کالری به عملکرد بهتر مغز کمک می کند. خوردن غذاهای چرب و سنگین تاثیر منفی بر روی عملکرد مغز می گذارد، در حالیکه مصرف سبزیجات و میوه ها و دریافت کالری کمتر به بهبود عملکرد این بخش کمک می کند.

حفظ توانایی ذهنی

روزه گرفتن

حتی در صورت عدم وجود اختلالات عصبی، توانایی های ذهنی با افزایش سن کاهش پیدا می کنند. با این حال محققان توضیح می دهند که عملکرد مغز را در فردی که در حال پیر شدن است بهبود می بخشد. کاهش توانایی های شناختی و حرکتی در زهن که براثر بالا رفتن سن بروز می کند، از طریق روزه گرفتن قابل جبران است. تحقیقاتی که در این زمینه روی موش ها انجام شد نشان داد موش هایی که غذای کمتری خورده اند رفتارهای مهارتی را سریعتر از دیگر موش ها یاد می گرفتند (موش های دیگر به طور کامل غذا خورده اودن)، به علاوه این موش ها تعادل بهتری نیز داشتند. با کمال تعجب خوردن غذای کمتر از طریق افزایش نورون ها و افزایش ظرفیت سیناپس های عصبی ظرفیت روانی را بهبود می بخشد.

نتیجه گیری

آنچه مشخص است این است که روزه گرفتن می تواند شیمی مغز، خلق و خو و عملکرد ذهنی را طوری بهبود بخشد که باعث کاهش خطر ابتلا به اختلالات عصبی می شود. این یافته ها به این معنا نیست که همه ما باید روزه گرفتن را شروع کنیم. بدن ما می تواند خود را با تغییرات غیرمنتظره تطبیق دهد، اما به هرحال روزه گرفتن نیز نباید بدون احتیاط های لازم انجام شود.

برخی افراد قبل از شروع روزه داری حتما با پزشک خود مشورت کنند، به ویژه افراد مبتلا به بیماری های مزمن، مانند دیابت و فشار خون.