در مورد بیماری هراس یا پانیک بیشتر بدانیم…

-در متن زیر توضیحاتی توسط خانم دکتر ندا فرزانه روانپزشک در مورد “حمله هراس” یا حمله پانیک داده شده است.

– در مقالاتی که توسط همکاران محترم روانشناس و روانپزشک ام در سایت کلینیک بیان شده است، در مورد “حمله هراس” به شایستگی مطالبی در خصوص علایم و نیز نحوه درمان این مورد بیان شده است.در این متن سعی کردم که در خصوص نقش مکانیسم روانشناختی در موارد بروز علائم جسمانی ترس و اضطراب و اهمیت علائم جسمانی در مورد نحوه درک این سیستم از علائم جسمانی اضطراب که منجر به بروز حمله و یا بیماری پانیک میشود، بپردازم.

ارتباط سیستم روانشناختی

-تقریبا هر کسی زمانی احساس اضطراب داشته است. اما حملات پانیک با سطح شدیدی از اضطراب مشخص میشوند که شما ممکن است آن را به اشتباه به عنوان حمله قلبی یا سایر مشکلات پزشکی شدید تعبیر کنید و یا احساس کنید دارید دیوانه میشوید و کنترل از دست میدهید. طی حمله پانیک شما ممکن است کوتاه شدن تنفس، احساس سوزش، ناراحتی معده، صدای زنگ در گوش، حس مرگ قریب الوقوع، لرزش، احساس خفگی، درد قفسه سینه، عرق کردن، و تپش قلب احساس کنید. باید نخست به پزشکتان مراجعه تا علتهای پزشکی این علائم مانند هیپروتیروئیدیسم، اعتیاد به کافئین، پرولاپس دریچه میترال یا سایر علتها را رد کند. وقتی علتهای پزشکی رد میشود، باید روانپزشک شما را از لحاظ اختلال پانیک ارزیابی کند. اختلال پانیک را میتوان به عنوان ” ترس از ترس” نیز نامید زیرا افرادی که از این اختلال رنج میبرند از علائم ترس (یا یک حمله پانیک) میترسند و این علائم را به معنی این که اتفاق وحشتناک قریب الوقوع برای آنها رخ میدهد تعبیر میکنند. ترس به طور طبیعی وقتی ما در خطر واقعی هستیم رخ میدهد و به عنوان هشدار یا علامتی به مغز است که ما در خطر هستیم تا بتوانیم از خودمان در مقابل آن محافظت کنیم.

بیماری پانیک

–علائم جسمانی اضطراب و ترس مثل افزایش میزان ضربان قلب ، غیره به ما هم برای فرار و هم برای جنگیدن توان میدهند که به این پاسخ ها اصطلاح ” جنگ یا گریز “می گویند. برای مثال، قلب ما سریعتر میتپد وقتی که در خطریم تا خون بیشتری را پمپاژ کند و اکسیژن حمل کند. اکسیژن به ما انرژی بیشتری برای فرار یا جنگیدن میدهد وقتی که با خطر مواجهایم. در اختلال پانیک، بدن شما تصور میکند شما در خطر هستید حتی اگر هیچ خطری وجود ندارد. وقتی ترس در عدم حضور خطر ایجاد میشود که میتوان آن را به نوعی “هشدار غلط “نامید که البته با گذشت زمان، این هشدارهای غلط یک هشدار آموخته شده میشود به این معنی که از همان نشانههای ترس که برای محافظت از خطر واقعی ایجاد شده است ترس ایجاد میشود. بنابراین شما گمان میکنید حمله پانیکی دارید که خطرناک است به این معنی که چیزی در مورد شما غلط است اما وقتی حملات پانیک را در سیستم روانشناختی به صورت خطرناک درک شود، ترس بیشتر یا حملات پانیک بیشتر در آینده به عنوان شیوه مقابله با این عامل خطرناک پنداشته شده در سیستم روانی فرد خطرناک راه اندازی میشود. یکی از رویدادهای ناگوار در اختلال پانیک اینست که در بدن دقیقا از علائمی که برای محافظت در برابر خطر تعبیه شده ، به عنوان عامل خطر شناخته میشود در نتیجه با اعتقاد به این که فرد در شرایط خطر قرار دارد ، حمله پانیک ایجاد میشود.

-. افراد مضطرب ممکن است خلق و خویی داشته باشند که آنها را برای ایجاد اختلال پانیک آسیب پذیرتر بسازد. همچنین تحقیق نشان داده است که اضطراب میتواند وراثتی باشد و ممکن است ناشی از عوامل زیستی و یا یادگیری از تجارب اولیه باشد. تجارب اولیه با ایجاد اختلال پانیک مرتبط است مثلا فرد یاد بگیرد جهان را مکان خطرناک بداند و خصوصا احساسات بدنی درونی را خطرناک بدانند. افراد مبتلا به اختلال پانیک به طور مفرطی بر احساسات جسمی تمرکز دارند و سوء تعبیرهای فاجعه سازی از احساسات به وجود میآورند. برای مثال، ممکن است آنها با تمرکز بر ضربان قلبشان نتیجه بگیرند دچار حملات قلبی شدند.همچنین ممکن است حملات پانیک اولیه در افراد آسیب پذیر توسط موقعیتهای استرس آور مانند ترک کردن خانه، مشکلات ارتباطی، جراحی، مسئولیتهای جدید، یا بیماری جسمی فعال گردد. بعضی از افرادی که بیماری پانیک دارند، افسردگی را به عنوان پیامدی از احساس عدم کنترل و احساس عدم اطمینان درباره شیوه برخورد با مشکلاتشان تجربه میکنند.

-بعضی از تصورات غلط در زمان بروز علائم جسمانی در اختلال پانیک :

-بعضی از این افراد علائم پانیک را به عنوان علامتی از بیماری پزشکی خطرناک، بیماری ذهنی جدی، یا فقدان کنترل سوء برداشت میکنند.
-ممکن است باور داشته باشند که واقعا بیماری قلبی یا یک بیماری روانپزشکی سخت دارند.
-آنها ممکن است تماس با واقعیت را از دست بدهند، از حال بروند، یا سکته کنند.
-ممکن است بترسند که بروز این علائم بخاطر بیماریی سخت ناشناخته ای است که میتواند منجر به مرگشان شود.
……

–با توجه به این که این بیماران بر این باورند که احتمال مرگشان در زمان بروز این حمله بالاست بخصوص بخاطر مسائل قلبی، بنابراین آنها درباره داشتن حملات بعدی نگران هستند:

–قلبم دچار تپش شده است پس من دچار حمله قلبی شدم.

علایم قلبی

–من احساسا ضعف و سرگیجه دارم و من ممکن هست که هرجایی که این اتفاق برام رخ بده،از حال برم و کسی نباشه که بهم کمک کنه.

حمله پانیک

-اگر من در مترو حمله این حالت رو بگیرم در مقابل همه از حال میروم.

-بسیاری از بیماران که اختلال پانیک دارند آگورافوبیا تجربه میکنند. افراد مبتلا به آگورافوبیا از مکانها یا موقعیتهایی که در آنها فرار کردن در صورت وجود حمله پانیک ممکن است دشوار باشد میترسند:

-ممکن است آنها از تنها رفتن، تنها ماندن در خانه، سوپر مارکت، مترو، هواپیما، پل، ارتفاعات، تونل، فضای باز، رانندگی کردن، آسانسور، و مشابه انها اجتناب این افراد میترسند که در این موقعیتها دچار حمله پانیک شوند .

ترس از حضور در مکانهای عمومی

–وقتی از این موقعیتها نمیتوان اجتناب کرد، افراد در سیستم روانشناختی به صورت نیمه خودآگاه معمولا شیوههای مختلفی برای احساس امنیت در خودشان ایجاد میکنند .بسیاری از افراد، با اختلال پانیک و آگورافوبیا یک «شخص ایمن» دارند کسی که آنها را در مواردی که مضطرب میشوند و نیاز به فرار کردن دارند همراهی میکنند.

همراهی با فرد مبتلا

علت این محدودیت ها در زندگی، بعضی از افراد با اختلال پانیک متاسفانه بدون مراجعه به روانپزشک و روانشناس اقدام به خوددرمانی با داروهای آرام بخش میکنند که این موضوع نه تنها موجب درمان نشده بلکه خود موجب مشکلات بعدی و چه بسا اعتیاد به بعضی مواد نیز میشود.