
اختلال بلع چیست؟
اختلالات بلع که دیسفاژی نیز نامیده می شوند، طی مراحل مختلف فرایند بلع اتفاق می افتند:
- مرحله دهانی – مکیدن، جویدن و حرکت غذا با مایع به گلو
- مرحله حلق – شروع رفلکس بلع، فشردن غذا به سمت پایین گلو و بسته شدن مسیر هوا برای پیشگیری از ورود غذا به مسیر هوا یا جلوگیری از خفگی.
- مرحله مری – شل و سفت شدن بالا و پایین لوله تغذیه در گلو (مری) و فشرده شدن غذا از طریق مری به داخل معده
علائم مربوط به اختلالات بلع
اختلالات بلع ممکن است منجر به بروز بیماری ها و شرایط مختلف و حتی جراحی شود. علائم عمومی اختلالات بلع عبارتند از:
- سرفه کردن در زمان خوردن و نوشیدن یا درست پس از آن
- بروز مشکل در صدا در زمان خوردن و نوشیدن یا پس از آن
- نیاز به تلاش یا زمان بیشتر برای جویدن یا بلعیدن
- نشت کردن غذا یا مایع از دهان یا گیر کردن در دهان
- ذات الریه یا احتقان سینه مداوم پس از خوردن
- کاهش وزن یا کم شدن آب بدن به دلیل عدم توانایی خوردن به اندازه کافی
در نتیجه این اختلالات، بزرگسالان ممکن است دچار مشکلات زیر شوند:
- تغذیه نامناسب یا کم آبی
- خطر آسپیراسیون (ورود غذا یا مایع به راه هوایی) که ممکن است منجر به ذات الریه و بیماری های مزمن ریوی شود.
- کاهش لذت از خوردن و نوشیدن
- خجالت و انزوا از موقعیت هایی که شامل خوردن و نوشیدن می شوند.
چگونگی تشخیص اختلالات بلع
آسیب شناس گفتار و زبان که متخصص در اختلالات بلع می باشد، می تواند مشکلات فرد بیمار را ارزیابی کرده و طی معاینه و ارزیابی اقدامات زیر را انجام دهد:
- یک تاریخچه دقیق از شرایط پزشکی و علائم فرد بگیرد.
- قدرت و حرکت عضلات درگیر در بلع را مورد بررسی قرار دهد.
- خوردن فرد را مورد بررسی قرار دهد تا وضعیت و چگونگی حرکت دهان را در هنگام خوردن مشاهده کند.
- احتمالا آزمایشاتی برای ارزیابی بلع انجام دهد، از جمله خوردن باریم با غذا – فرد همراه با غذا یا نوشیدنی خود باریم می خوردو پس از آن فرایند بلع به وسیله اشعه ایکس مورد بررسی قرار می گیرد.
- ارزیابی با آندوسکوپی – یک لوله روشن از طریق بینی وارد بدن می شود و پس از آن بلع از طریق صفحه نمایش مشاهده می شود.
روش های درمانی موجود برای افراد مبتلا به اختلالات بلع
درمان این اختلالات بستگی به نوع، علت و علائم آن دارد. یک متخصص و آسیب شناس گفتار درمان موارد زیر را پیشنهاد خواهد داد:
- درمان بلع به شکل خاص (به عنوان مثال تمریانتی برای بهبود حرکت عضلات)
- موقعیت ها و استراتژی هایی برای کمک به افراد تا به شکل موثرتری فرایند بلع را انجام دهند.
- مصرف غذاها و نوشیدنی های خاص که بلعیدن آنها راحت است.
پس از انجام اقدامات لازم و بررسی فرایند بلع، افراد خانواده و درمانگر به روش های زیر به فرد کمک می کنند:
- سوالاتی بپرسند تا مشکل موجود و درمان های پیشنهاد شده را درک کنند.
- در برنامه های درمانی زیر به فرد کمک کنند:
- کمک در انجام تمرین ها
- آماده کردن غذا و نوشیدنی پیشنهاد شده و اطمینان حاصل کردن از اینکه غذا و نوشیدنی پیشنهاد شده برای خوردن سالم هستند.
- بررسی میزان غذای خورده شده
چه عاملی باعث بروز اختلال بلع در بزرگسالان می شود؟
برخی از علل بروز مشکلات بلع و تغذیه در بزرگسالان عبارتند از:
آسیب به سیستم عصبی، از جمله:
- سکته مغزی
- آسیب مغزی
- آسیب نخاعی
- بیماری پارکینسون
- بیماری MS
- اسکلروزیس آمیوتروفیک جانبی یا بیماری لوگرینگ
- دیستروفی عضلانی
- فلج مغزی
- بیماری آلزایمر
مشکلاتی که سر و گردن را تحت تاثیر قرار می دهند، از جمله:
- سرطان دهان، گلو یا مری
- آسیب یا جراحی ناحیه سر و گردن
- خراب شدن یا از دست دادن دندان ها یا اتصالات ضعیف دندان مصنوعی
منبع:
http://www.asha.org/public/speech/swallowing/Swallowing-Disorders-in-Adults/
نگارنده: سمیه محمدی
گروه پزشکان جایروس
برچسب:
نویسنده: استخدام کار
تاريخ: سه
شنبه
13 مهر
1395 ساعت: 22:03