لکنت زبان کودکان

بسیاری از کودکان بین سنین 2 تا 5 سال دچار لکنت زبان می شوند و هجاهای خاصی از لغات و عبارات را تکرار می کنند یا آنها را طولانی تر بیان می کنند و یا برخی هجاها توقف کرده و هیچ صدایی تولید نمی کنند. در بسیاری موارد لکنت زبان تا سن 5 سالگی به خودی خود برطرف می شود و گاهی نیز مدت ها طول می کشد.

هیچ درمانی برای لکنت زبان وجود ندارد، اما روش های درمانی موثری وجود دارند که به کودک کمک می کنند.

چه عاملی باعث لکنت زبان می شود؟

متخصصان تصور می کنند که عوامل مختلفی باعث لکنت زبان کودک می شوند، از جمله:

• ژنتیک: حدود 60 درصد افرادی که دچار لکنت زبان هستند، دارای سابقه لکنت زبان در بین اقوام نزدیک خود می باشند.
• دیگر مشکلات تکلم و زبانی یا تاخیر در رشد مهارت ها
• تفاوت در پردازش زبان در مغز: افرادی که دچار لکنت می شوند زبان را در بخش متفاوتی از مغز پردازش می کنند و به این ترتیب در تعامل بین پیغام های مغز و عضلات و بخش های بدن مشکلاتی رخ می دهد.
• افزایش سطح فعالیت یا سطح فعالیت بالا
• سرعت بالا در تکلم

علائم اولیه لکنت زبان

اولین علائم لکنت زبان در سنین 18 تا 24 ماهگی بروز می کند. در این سن دایره لغات کودک به طور ناگهانی افزایش می یابد و کودک سعی می کند با قرار دادن کلمات در کنار هم جمله سازی کند. لکنت زبان کودک برای والدین ناراحت کننده و مایوس کننده می باشد، اما به هرحال در این سن طبیعی است. صبور بودن در این مراحل اهمیت بسیاری دارد.

یک کودک ممکن است چند هفته یا چند ماه دچار لکنت باشد و این مشکل معمولا متناوب است. اکثر کودکانی که قبل از 5 سالگی دچار لکنت می شوند، بدون نیاز به مداخله و درمان به مرور بهبود پیدا می کنند.

با این حال اگر لکنت زبان کودکتان مداوم است و به مرور بدتر می شود و با حرکات بدن و صورت همراه می باشد، لازم است به گفتار درمان مراجعه شود. 3 سالگی بهترین سن برای مراجعه به پزشک می باشد.

لکنت زبان در مدرسه

معمولا زمانی که کودک وارد مدرسه ابتدایی می شود و مهارت های اجتماعی وی بهبود پیدا می کنند، میزان لکنت زبان او نیز به شدت کاهش می یابد. کودکی که به مدرسه می رود و همچنان دچار لکنت است، از مشکل خود آگاه می باشد و این امر باعث افسردگی و انزوای کودک می شود. ممکن است همکلاسی ها و دوستان وی را مورد تمسخر قرار دهند.

اگر کودک شما دچار چنین مشکلی است، حتما با معلم او صحبت کنید تا این مشکل را در کلاس مطرح کرده و به بررسی آن بپردازد. به علاوه معلم می تواند اضطراب کودک را کاهش دهد.

چه زمانی نیاز به کمک دارید؟

اگر کودک شما به 5 سالگی رسیده و همچنان دچار لکنت زبان است با پزشک یا گفتار درمان صحبت کنید. در صورت بروز مشکلات زیر بهتر است حتما با گفتار درمان مشورت کنید:

• تکرار تمام لغت یا برخی عبارات عبارات بیش از قبل شده و به طور مداوم ادامه پیدا می کند.
• تکرار صداها و هجاها بیش از پیش اتفاق می افتد.
• طولانی کردن لغات افزایش می یابد.
• تکلم برای کودک سخت است.
• تنش در چهره یا گرفتگی عضلات مربوط به تکلم رو به افزایش است.
• تنش های صوتی یا بلندی صدا افزایش می یابد.
• کودک از موقعیت هایی که نیاز به صحبت کردن دارد، اجتناب می کند.
• کودک به دلیل ترس از لکنت برخی لغات را تغییر می دهد.
• کودک همراه با لکنت خود، بدن و صورتش را نیز حرکت می دهد.
• در مورد تکلم کودک خود دچار نگرانی های دیگری می شوید.

اگر مشکلات کودک و نگرانی شما بیش از 6 ماه طول بکشد، روش های درمانی مناسب برای کودک ارائه خواهند شد.

اقدامات لازم توسط والدین

انجام کارهای زیر توسط والدین به کودک کمک می کند:

• کودک را ملزم نکنید که در تمام اوقات واضح و درست صحبت کند. اجازه دهید صحبت کردن برایش لذت بخش باشد.
• در هنگام خوردن غذا زمانی که تمام اعضای خانواده جمع هستند، با کودک صحبت کنید و از روشن کردن تلویزیون و رادیو اجتناب کنید.
• از تصحیح کردن کودک و انتقاد کردن اجتناب کنید. به عنوان مثال جملاتی مانند “آرامتر” یا “یک نفس عمیق بکش” اجتناب کنید. این عبارات فقط باعث می شوند کودک به وجود مشکل در خود آگاهتر شود.
• کودک را وادار نکنید در زمان بروز لکنت بلند صحبت کند یا با صدای بلند کتاب بخواند. در عوض بهتر است در این مواقع فعالیت هایی انجام دهید که نیاز به صحبت کردن ندارند.
• صحبت کودک را قطع نکنید یا از او نخواهید سریعتر صحبتش را تمام کند.
• به کودک نگویید قبل از صحبت کردن فکر کند.
• یک فضای آرام در خانه ایجاد کنید.
• با کودک خود یا با دیگران در حضور کودک واضح و آهسته صحبت کنید.
• تماس چشمی با کودک برقرار کنید. در هنگام صحبت با کودک به هیچ عنوان به اطراف نگاه نکنید یا نشانه هایی از ناراحتی و عصبانیت در چهره خود بروز ندهید.
• اجازه دهید کودک برای خودش صحبت کند و به افکار و جملات خود پایان دهد.
• قبل از پاسخ به سوالات یا نظرات کودک مکث کنید.
• با کودک خود آهسته صحبت کنید. این نوعی مدلسازی محسوب می شود و به روانی کلام کودک کمک می کند.

منبع:

http://kidshealth.org/en/parents/stutter.html?WT.ac=p-ra#

نگارنده: سمیه محمدی

گروه پزشکان جایروس