درد مزمن پس از زونا

زونای حاد ناشی از فعال شدن مجدد ویروس آبله مرغان است که فرد معمولا در دوران کودکی به آن مبتلا شده است. انتظار می رود درد ناشی از زونای حاد در عرض حدود سه هفته فروکش نماید.

در صورتیکه این درد بیش از ۴تا ۶ هفته ( وبه تعبیری بیش از ۳ ماه) به طول بيانجامد، به آن سندرم نورآلژی پس از زونا اطلاق میشود (Post herpetic neuralgia).

احتمال ابتلا به این سندرم در افرادی که دچار زونای حاد شده اند، حدود ۱۰ الی ۱۵ درصد است. وجود برخی از شرایط باعث بیشتر شدن این احتمال می شود، از آن جمله است: سن بالا، درد شدیدتر در هنگام ابتلا به زونای حاد، بثورات جلدی وسیعتر در زمان ابتلا به زونای حاد، بروز درد قبل از ظاهر شدن بثورات جلدی به هنگام ابتلا به زونای حاد و وجود همزمان برخی بیماریها ازجمله: دیابت، بدخیمی، نقص سیستم ایمنی. همچنین بروز زونای حاد در صورت، احتمال بالاتری از سایر نقاط بدن برای مزمن شدن درد دارد.

درد در سندرم نورآلژی پس از زونا معمولا بصورت سوزشی، تیر کشنده و مداوم است. معمولا الگوی انتشار درد منطبق بر درد زونای حاد است واز پشت شروع شده به جلو تیر میکشد( در ناحیه قفسه سینه یا شکم). در محل بروز درد ممکن است جوشگاه و بثورات سطحی رنگ ورو رفته از تاولهای زونای حاد به جا مانده باشد.

درموارد نادر زونای حاد بدون بثورات جلدی و تنها با درد تظاهر می یابد. این افراد در صورت مزمن شدن دردشان خاطره ای از بثورات جلدی ندارند.

درد زونای مزمن می تواند همراه با هیپراستزی(درک بیش از حد طبیعی حس لامسه)، هیپرآلجزی(واکنش تشدید یافته به تحریک دردناک) و آلودینی(ایجاد درد بدنبال تحریک غیر دردناک، همچون تماس لباس) باشد.

درد سندرم نورآلژی پس از زونا، معمولا غیرقابل تحمل گزارش میشود. مواردی از خودکشی ناشی از عدم تحمل درد هم گزارش شده است.

درمان این بیماری معمولا با مداخلات دارویی شروع میشود. پیگیری پروسه درمان توسط بیمار، اهمیت به سزایی در رسیدن به کنترل مطلوب درد دارد.

در صورت شکست درمان دارویی، اقدامات نیمه تهاجمی توسط متخصص درد پیشنهاد میشود که در اغلب موارد منجر به کنترل مطلوب درد و بهبود کیفیت زندگی می شود. این اقدامات بسته به محل درگیری انتخاب می شود واز تنوع بالایی برخوردار است.

در موارد نادر نیاز به مداخلات جراحی وجود دارد.

فلوشیپ تشخیص و درمان درد از آلمان

*بورد تخصصی آنستزیولوژی و مراقبت های ویژه از

دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران

*دکترای علوم اعصاب بالینی از مرکز بین المللی علوم اعصاب هانوفر آلمان (پروفسور سمیعی)